سخت نمودند كه لابد شده ، لشكرى را برداشته ، براى پس گرفتن آذوقه خود بتاخت و از اين جانب اعليحضرت فتح على شاه ، على قلى خان شاهسون « 1 » را از جانبى و پير قلى خان « 2 » را از جانب ديگر مأمور فرموده ، اردوى روسى را در ميان انداخته ، آتش حرب افروخته گشت و سپاه روسى بشكست و نزديك به چهارهزار نفر سرباز روسى اسير و قتيل داشته ، عود نمودند و برحسب امر در كناره اردو از سرهاى روسيه كله‌مناره‌ها ساختند و اسيران را به ممالك خراسان و عراق و فارس فرستادند از جمله پنجاه نفر كه سركردهء آنها معروف به ارس خان « 3 » بود با معتمدى روانه شيراز نمودند و مدتى توقف داشتند و اين ارس خان سعادت يافته ، به شرف اسلام رسيد و ايشپخدر بعد از اين شكست در نيمه شبى از اوائل ماه جمادى اول « 4 » ، اردوى خود را برداشته ، از كنارهء حصار شهر ايروان ، كوچ كرده به جانب تفليس تاخت و در وقت بامداد اين خبر به حضرت شهريار رسيد ، فورا محمدحسين خان قاجار قوينلو « 5 » را كه به علت كلفتى لب او را « دوداق » مىگفتند از پى ايشپخدر روانه فرمود و تا حوالى تفليس در تعاقب آنها مىتاخت و هر كس را يافت از لباس هستى عارى ساخت و چون زمان سردى هوا نزديك گرديد ، هر ناحيتى از قراباغ و آذربايجان را به اميرى كاردان سپردند و موكب و الا به جانب دار الخلافه طهران نهضت فرمودند و روز هفدهم ماه رجب اين سال : [ 1219 ] « 6 » نزول اجلال نمود . كوس از پى شادى دگر * سر كرد افغان از جگر كز روس با فتح و ظفر * فتح على شاه آمده و هم در اين سال : [ 1219 ] احكام مطاعه به ولايت آذربايجان و فارس صادر گرديد كه معادل يك‌صد ارابه توپ قلعه‌كوب و جلو از مس و برنج ريخته ، اسباب آنها را ساخته و پرداخته ، آماده دارند و حضرت وليعهد عباس ميرزا به اهتمام ميرزا عيسى مشهور به ميرزا بزرگ وزير در شهر تبريز ، برحسب فرمان ، توپهاى آذربايجان را مهيا نمودند و نواب حسين على ميرزا به اهتمام چراغ على خان نوائى وزير فارس در شهر شيراز توپهاى فرمايشى را با اسباب تمام به انجام رسانيده ، روانه داشتند . و عيد نوروز اودئيل در نوزدهم ذىحجه اين سال : [ 1219 ] « 7 » واقع گرديد و اعليحضرت شاهنشاهى بعد از جشن نوروزى ، مقرر فرمود كه سواران سپاه ظفرپناه ، يراق و اسباب اسبهاى خود را از طلا و نقره ترتيب دهند و پيادگان لشكر نصرت‌اثر نيز اسباب خود را از زر و سيم كنند براى آنكه در زمان سفر علاوه‌بر مقررى ديوانى ، وجه معاشى با خود داشته باشند و بعد از اجتماع عساكر فيروزىمآثر ، خاقان گيتىستان ، در روز بيست و چهارم ماه صفر سال 1220 « 8 » رايات ظفرآيات را از طهران به

--> ( 1 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 9 ، ص 400 . ( 2 ) . در روضة الصفا ، ج 9 ، ص 400 : ( پير قلى خان شامبياتى ) . ( 3 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 9 ، ص 400 . ( 4 ) . شروع در 8 اوت 1804 . ( 5 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 9 ، ص 400 . ( 6 ) . برابر با 22 سپتامبر 1804 كه روز دوشنبه بود : روضة الصفا ، ج 9 ، ص 401 . ( 7 ) . برابر با 21 مارس 1805 . ( 8 ) . برابر با 24 مه 1805 .